Αναρτήσεις

Προβολή αναρτήσεων από Νοέμβριος, 2018

Στάσεις απέναντι στη γλώσσα – το φαινόμενο των γλωσσικών ιδεολογιών

Εικόνα
του Χριστόδουλου Παπαδήμα
Το ελληνικό γλωσσικό ζήτημα αποτέλεσε πεδίο αντιπαραθέσεων για δεκαετίες ανάμεσα στους δημοτικιστές και τους υποστηρικτές της αρχαΐζουσας. Οι μεταρρυθμίσεις του 1976 και του 1982 κινήθηκαν στη σωστή κατεύθυνση για την καθιέρωση της δημοτικής στην εκπαίδευση, με αποτέλεσμα το γλωσσικό ζήτημα να έχει επιλυθεί θεσμικά. Η περίοδος όμως της δικτατορίας έχει αφήσει έντονο το αποτύπωμα της σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο πρέπει να διδάσκονται τα αρχαία ελληνικά στο σχολείο, ενώ δεν λείπουν από τον δημόσιο λόγο εκείνες οι φωνές που επιθυμούν την επαναφορά της καθαρεύουσας. 



Κάνοντας μία γρήγορη αναζήτηση στο διαδίκτυο, μπορεί κανείς να εντοπίσει άρθρα όπως το συγκεκριμένο που σας παραθέτω  (http://www.kathimerini.gr/728160/opinion/epikairothta/arxeio-monimes-sthles/glwssa-kai-laikismos), όπου ο αρθρογράφος υποστηρίζει τα εξής: «Aν και ο γλωσσικός λαϊκισμός γεννήθηκε στα αριστερά του ελληνικού πολιτικού φάσματος, σύντομα έχασε το πολιτικό του πρόσημο και έγινε κοινό κτή…

«Η ΣΠΙΤΟΝΟΙΚΟΚΥΡΑ» ― Η ΝΟΥΒΕΛΑ-ΑΙΝΙΓΜΑ ΤΟΥ Φ. ΝΤΟΣΤΟΓΙΕΦΣΚΙ

Εικόνα
του Νίκου Μπάγκαβου
Μελετώντας τα έργα του μεγάλου ρώσου συγγραφέα Φιόντορ Ντοστογιέφσκι, πέρα από τις πιο γνωστές μυθιστορηματικές του απόπειρες, οι οποίες συγκεντρώνουν το σύνολο σχεδόν της προσοχής του αναγνωστικού κοινού, στάθηκα στην ανάγνωση και ερμηνεία ενός παράδοξου και ανατρεπτικού κειμένου, το οποίο δεν έχει ίσως λάβει την απαιτούμενη προσοχή από τους μελετητές.

 Δύο βασικούς λόγους για την παραγκώνιση του κειμένου μπορεί ίσως να εντοπίσει κανείς από τη μία πλευρά στην παραδοξότητα της γραφής του συγγραφέα, καθότι ο τελευταίος επιλέγει να ενσωματώσει συνειδητά στο κείμενό του περισσότερες από μία φορές ένα λόγο παραληρηματικό και φαινομενικά ασυνάρτητο στην περίπτωση της ηρωίδας, ο οποίος θα παίξει κατά τη γνώμη μου ρόλο-κλειδί στην αποκρυπτογράφηση της εξέλιξης της πλοκής. Μιλώντας για αποκρυπτογράφηση περνώ στον δεύτερο λόγο, για τον οποίο το κείμενο απαξιώθηκε ήδη από τους συγχρόνους του συγγραφέα, κριτικούς και στάθηκε αφορμή έντονης και εν πολλοίς άδικης κριτικής στο πρό…

Πτυχές της θεολογικής διάστασης στο έργο του Νίκου Καζαντζάκη

Εικόνα
Ο Νίκος Καζαντζάκης υπήρξε ένας δημιουργός, του οποίου το λογοτεχνικό έργο ερμηνεύθηκε ποικιλοτρόπως. Οι απόψεις του Καζαντζάκη δεν εμπίπτουν σε αυτό που γενικά αποδεχόμαστε ως θεολογία. Ωστόσο, αν κοιτάξουμε τη σκέψη του με προσοχή, θα δούμε ότι υπάρχουν πολλές πλευρές αυτής της σκέψης, οι οποίες έχουν την αναφορά τους σε θεολογικά πλαίσια.


    Ο Νίκος Καζαντζάκης υπήρξε ένας πνευματικός επαναστάτης, ο οποίος δεν έμεινε ικανοποιημένος από την ορθόδοξη Εκκλησία. Ωστόσο, με βάση τη διδασκαλίας των θεολογικών κειμένων ήταν ορθόδοξος, καθώς όχι μόνο γνώριζε πλήθος θεολογικών κειμένων, αλλά σε κείμενά του όπως η Ασκητική εμφανίζεται μία θρησκευτική ευλάβεια και μία διάθεση διδασκαλίας όμοια με τη παράδοση του Ιωάννη της Κλίμακος. Παράλληλα, η Ασκητική του, παρότι κείμενο μη θεολογικό, έχει το ιδιαίτερο χαρακτηριστικό γνώρισμα του να εμφανίζεται η λέξη Θεός τόσες πολλές φορές (συγκεκριμένα 106) που είναι πολύ παραπάνω από όσες φορές μπορούμε να τη συναντήσουμε σε άλλο κείμενο. 
    Το κύ…