Μικρασιάτικες - θρακιώτικες λέξεις και φράσεις

Μικρά γλωσσικά διαμάντια του προσφυγικού μας πολιτισμού...


Απτάλης - απτάλα/απταλού = ατσούμπαλος, απρόσεχτος
Αχμάκης – Αχμάκα = βραδύνους, αργόστροφος
Τιτίζης – τιτίζα = μη-μου-άπτου, υποχόνδριος, τελειομανής.
Νταγιαντίζω=υποφέρω, αντέχω, και επίθετο ανταγιάνιστος=ανυπόφορος. 
Αλμπάνης=ο πεταλωτής.
αλισβερίσι=δοσοληψία.
ανακούρκουδα ή ανεκούρκουδα=οκλαδόν.
ανάριος=αραιός.
(τα) βάγια=οι δάφνες της εκκλησιάς.
αψύς=ο οξύς
γαμπρίζω= φλτερτάρω
γιαλαντζής=ο ψεύτης.
γιαγκίνι=η φωτιά, η πυρκαϊά.
γιαβουκλούς=ο αγαπητικός, ο ερωμένος, και γιαβουκλού=η ερωμένη, 
γουλιάρης=ο λαίμαργος.
γλαντί=ο καχεκτικός- ο αδύνατος, 
δε με κόφτει=δε με νιάζει-δε με μέλει, 
ηβοί!(επιφ.) άχου!,-Ηβοί τι πάθαμε!(ίσως η λέξη να προέρχεται από το αρχαίο ευοί). 
Θαρρεύω=νομίζω-Ηθάρεψα πως ήφυγες. 
κατμάς=κρέας κατώτερης ποιότητας.
κλώ=κλείνω.
κλώτσος=κλωτσιά.
πομάκης = (μτφ)βραδύνους, αργόστροφος
πατάκα (θηλυκό)  = ασταθής και παχειά
ντερβίσης = μάγκας
χαϊβάνι = άνθρωπος χαμηλής νοημοσύνης
αχαΐρευτος = ανεπρόκοπος
το αλάνι (ο αλανιάρης, τα αλάνια)= άνθρωποι που συχνάζουν σε ανοιχτούς χώρους, από το τούρκικο alan, και συνεπώς είναι μάγκες.
το κεσάτι-κεσάτια = χρέη , οφειλές
το αντέτι= συνήθεια , έθιμο
κιόρ/ κιόρα (θηλυκό) = τυφλός
πατιρντί = θόρυβος, δυνατός ήχος, patirdi
νταβαντούρι = σύγχυση, φασαρία
μπούζι-πάγος, buz, και "μπουζ γκιμπί"= "κρύο σαν χιόνι"
(Στα) κουτουρού = ασύνετα-απερίσκεπτα
Λεβέντης = ανδρείος-ευσταλής
Λελέκι = πελαργός και μεταφορικά ο πολύ λεπτός άνθρωπος
Μουσαφίρης = φιλοξενούμενος-επισκέπτης
Μπαγιάτικο = μη νωπό

το μπουγάζι = το  στενό θαλάσσιο πέρασμα, ο πορθμός, ο δίαυλος. Μεταφορικά: αυτός που τρώει πολύ. (''φορτ μπουγάζ'')
Μπουνταλάς = κουτός-ανόητος
Μπούχτισμα = κορεσμός
Ντουγάνι /  Ντογάνι (το) = (μτφ) μικρόμυαλος, αργόστροφος
Ταμαχιάρης / ταμαχιάρια = άπληστος, πλεονέκτης
Τσακμάκι = αναπτήρας
η τσάρκα= η βόλτα
το τζέρτζελο/ο τζερτζελές = η κατάσταση που όλοι περνούν καλά και συνδυάζει την διασκέδαση με αστεία ή ευχάριστα περιστατικά.
Τσάρκα = περιπλάνηση, βόλτα
Χούι = ιδιοτροπία
Χουνέρι ή και χ’νέρι = πάθημα-εξαπάτηση

Σαγουσούσης – Σαγουσούσα ή Σαϊγουσούσης - Σαϊγουσούσα = κρυψίνους και δόλιος ίσως και υστερόβουλος.
Σοκάκι = δρόμος (για σουρτούκηδες: ‘’ δε σ’ αφήνουν τα σοκάκια!’’)
Σουρτούκης-σουρτούκα = ο συνεχώς περιπλανώμενος, που δεν μένει καθόλου σπίτι
γκουντουρντίζω / κουντουρντίζω = ξεσαλώνω,τρελαίνομαι, φτάνω τη δραστηριότητά μου στο μέγιστο βαθμό. (αόριστος: γκουντούρντισα / κουντούρντισα)___’’ Ε μα πια ηρέμησε λίγο! γκουντούρντισες σήμερα! ‘’
Ντεμέκ =Το προσποιητό, το δήθεν,, το «και καλά», το κατά φαντασίαν.
Ντουγρού = Ίσα, κατ' ευθείαν.

Σχόλια

Δημοσίευση σχολίου

Δημοφιλείς αναρτήσεις

Εργασία στο μάθημα ΝΕΦ 206

Η διαδρομή του Αγίου Ιακώβου της Κομποστέλα

ΛΕΞΙΚΟ ΑΤΑΚΩΝ

Η "Ρόζα" και το ιστορικό - ιδεολογικό της υπόβαθρο

Σουηδία: βίωμα ενότητας υπό το ορθόδοξο πρίσμα

Εσπερία Θεσσαλονίκη – πολιτιστικές διαδρομές (Α΄μέρος)

κινηματογράφος-θέατρο

ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΦΙΛΟΛΟΓΙΑΣ, ΙΟΥΝΙΟΣ 2011